Amazone

De Amazone is de op ťťn na langste rivier ter wereld, en met afstand de waterrijkste. De rivier heeft een totale lengte van 6.516 km, ontspringt in Peru en komt uit in de Atlantische Oceaan in BraziliŽ. De rivier stroomt voor het grootste gedeelte door het Amazonebekken en het Amazonewoud.

De Amazone ontspringt op 5.200 meter hoogte in de sneeuw van het machtige Andesgebergte. Deze in Peru gelegen gletsjer ligt op maar 190 km van de Grote Oceaan. Logisch dus om als beginnend riviertje 190 km naar de zee af te leggen. Maar nee, de nog jonge Amazone kiest voor de langste weg, namelijk de 6.516 km richting de Atlantische Oceaan. Al snel krijgt de Amazone, die dan nog verschillende namen draagt, waarvan de Maranůn de bekendste is, gezelschap van tientallen andere rivieren voordat zij in BraziliŽ is aanbeland, hiervan is de Ucayali de grootste. Eenmaal in BraziliŽ aangekomen is de Amazone uitgegroeid tot een reusachtige waterstroom die rustig zijn weg zoekt door het Amazonebekken.

Verder stroomafwaarts krijgt zij vanuit het noorden een reusachtige wateraanvoer vanuit het Hoogland van Guyana te verwerken, waarvan de Rio Negro de grootste leverancier is. Uit het zuiden krijgt zij eveneens een reusachtige aanvoer van water te verwerken uit het Hoogland van Bolivia en het Hoogland van BraziliŽ. Dit zijn de Rio Purķs en vooral de Rio Madeira die hier aan bijdragen.

Als de Amazone uiteindelijk in de Atlantische Oceaan stroomt heeft zij het water afgevoerd van ruim 1.100 zijrivieren. Per seconde brengt de Amazone op deze wijze maar liefst 190.000 kubieke meter water naar de oceaan. Deze reusachtige waterstroom heeft in de loop van miljoenen jaren een geul op de oceaanbodem uitgesleten van enkele honderden kilometers lengte en het geelkleurige water van de Amazone is te onderscheiden van gewoon zeewater tot 320 kilometer vanuit de kust.

Het stelsel van de vele zijrivieren van de Amazone valt in twee soorten uiteen. De gele rivieren en de blauwzwarte rivieren. De gele rivieren komen uit de Andes van Peru en zijn geel door de hoeveelheid alluviaal slib. De heldere blauwzwarte rivieren komen uit geologisch zeer oude massieven zoals het Guyanese schild en zijn slibarm. De Rio Negro is daar een voorbeeld van.